Чартапалох у душы

Рубрики: Новости.

Праверыць можна нервы, склад крыві,

Убачыць мозг і сэрца на рэнтгене.

А на якіх зубцах альбо крывых

Праверыць можна чалавечае сумленне?

Ну хто можа даць правільны і аб’ектыўны адказ на пытанне вядомага паэта-класіка Р. Барадуліна?

Я задумвалася пра гэта яшчэ на зары свайго ўзыходу на жыццёвы алімп. І па сёння, пры яго зыходзе, ніяк не магу знайсці адназначнага адказу. У час сваёй маладосці, калі ўсё здавалася ў ружовых колерах, я тлумачыла гэта так: калі  чалавек добры, сціплы, паважлівы, надзейны ў сваіх паводзінах і ўчынках– значыць, ён сумленны. Адсутнасць жа гэтых якасцяў высвечвае ўнутраную пустату чалавека, адсутнасць самага вялікага багацця ў кожным – сумлення.

Мяркую, што кожны пункт гледжання на тую ці іншую праблему мае права на існаванне. Праблема чалавечага сумлення не выключэнне. Спадзяюся, што не памылюся, сцвярджаючы, што ў пасляваенны перыяд як паміж дарослымі, так і сярод дзяцей існавала ў асноўным чысціня адносін, дабрыня, узаемавыручка. Людзі дзяліліся адзін з адным апошнім кавалкам хлеба, радаваліся сустрэчам, саромеліся дрэнных учынкаў, нават слоў.

Успамінаю, што ў гады свайго дзяцінства, якое прайшло на хутары ў маленькай старэнькай хаце (яе я цяпер часта бачу ў сне), у позні час я бегла дадому са страхам, каб толькі не сустрэць ваўка, які мне мроіўся пад кожным кустом. Выццё ваўкоў я нярэдка чула ў зімовую піліпаўскую пару недалёка ад нашага Сымонавага рова, зарослага кустоўем. Сустрэцца ж з чалавекам у любы час было за вялікую радасць.

А цяпер? Узгадваю сваю размову, якая адбылася некалькі гадоў таму з адной з актыўных удзельніц тагачаснага фальклорнага калектыву «Калінка» нашага сельскага клуба. Аматарка песень, танцаў, гэтая жанчына не прапусціла ні адной рэпетыцыі ні зімой, ні ўлетку, ніводнага выступлення ў канцэрце, хаця адлегласць ад яе месцажыхарства да клуба складала больш за 2 кіламетры, ды і шлях пралягаў каля самага лесу. Мяне здзіўляла яе смеласць, і я папыталася: «Ну як ты не баішся ваўкоў, ходзіш адна позна ўвечары і ноччу?» Смеючыся, жанчына адказвала: «Не звяроў трэба баяцца, а некаторых людзей. Цяпер невядома, у каго якія намеры».

Рэальнасць дадзеных слоў я адчула на сваім горкім вопыце гэтай зімой, калі мяне, інваліда, зверскі збіў на пустой абледзянелай дарозе незнаёмы кіроўца толькі таму, што я не зразумела яго пытанне з дэфектам мовы, – чаго ён ад мяне хоча. Дабіцца прававых нормаў у гэтым канфлікце так і не змагла. Дыягназ: ацёк ад 4 да 6 рабрын, пастаўлены ўрачом-хірургам, – не стаў доказам гэтага канфлікту, паколькі пазваночнік і лёгкія (дзякуй Богу) аказаліся не пашкоджанымі. А самае галоўнае ў гэтым – не было сведак, што з’явілася пераважным аргументам у так званай прэзумпцыі невінаватасці хулігана.

А як агідна слухаць «слэнг» асобных маладых людзей, як сярод мужчын, так і жанчын, у якіх «мацюкі» сыплюцца праз кожнае слова. Не саромеюцца гэтага нават чыноўнікі ў прысутнасці сваіх падначаленых; для іх мат – гэта прывычная з’ява, як неабходнасць, як прыправа да стала, норма зносін. Многія нават не хочуць разумець сваёй разбэшчанасці, адсутнасці самай элементарной культуры, інтэлігентнасці, маральнай чысціні.

Усё гэта наводзіць на думку: чаму ж мы такія? Дрэнна жывём? Ці, наадварот, вялікая сытасць – крыніца вялікай фанабэрыстасці і свінства, дэфіцыту душэўнасці, міласэрнасці, сумлення?

Няўжо гэтыя спрадвечныя нормы чалавечай маралі вымерлі ў душах некаторых людзей і на паверку выстаўляецца толькі адно: грошы і зайздрасць, сквапнасць і зло? Прычым, грошы набываць – не працуючы, зло – ад духоўнай нікчэмнасці. Разумею, што выпрабаванне рублём – самае цяжкае і пакуль не асаблівае ў пераадоленні. На вялікае шчасце, можна канстатаваць і той факт, што рубель перамог, але не ўсіх і кожнага. Адсюль свой кароткі роздум пра эпізадычныя негатывы, якія нярэдка нагадваюць пра сябе ў грамадстве, я не хачу звесці толькі да змрочнага суб’ектывізму. Сярод нас жыве шмат лю-дзей, якія гатовыя ахвяраваць сваім асабістым дзеля іншых, падставіць плячо дапамогі, не разлічваючы на публічны імідж і славу.

Так, напярэдадні Дня інвалідаў я, выступаючы па раённым радыё і ў мясцовай газеце «Бярэзінская панарама», звяртала ўвагу кіраўнікоў усіх рангаў на ўважлівыя  адносіны працоўных калектываў да тых людзей, хто з прычыны хваробы атрымаў статус інваліда. Прызывала наведаць іх, сустрэцца з кожным, дапамагчы ў вырашэнні праблем, зрабіць ім прыемнае, ну хаця б арганізаваць падпіску на самыя танныя газеты «Вместе!», «Бярэзінскую панараму» ці такі неабходны для хворых людзей часопіс «Народный доктор». З прыемнасцю адзначу, што асобныя людзі з Богам у душы, прычым абсалютна мне незнаёмыя, ахвяравалі грошы на гэтую мэту. Гэта Марыя Міхайлаўна Шмарноўская, Лілія Рыгораўна Казырка, Святлана Мікалаеўна Саскавец з Беразіно, Раіса Станіславаўна Любецкая з вёскі Дзмітравічы, Марыя Міхайлаўна Баранава з вёскі Капланцы.

Ніколі не адмаўляе ў арганізацыі салодкага стала амаль для кожнага мерапрыемства дырэктар прыватнага магазіна «Мэта» Надзея Паўлаўна Мельнік; ідзе насустрач просьбам кіраўнік Бярэзінскага цэнтра «Белаграпрамбанка» Ніна Карлаўна Ліннік, дырэктар АКТ «Бярэзінскі» Мікалай Пятровіч Грынкевіч. А прыгожыя вязаныя рэчы, выкананыя рукамі інваліда-калясачніцы 1-й групы Камілавай, з’яўляюцца памятнымі прэзентамі актывістам святочных сустрэч. І Тамара Мікалаеўна Круталевіч, старшыня раённай арганізацыі Беларускага саюза жанчын, загадчыца аддзела маркетынгу ЦБС, ахвяруе сваім здароўем, бяжыць з дапамогай туды, дзе бачыць прысутнасць нямогласці і роспачы. На шчасце, спіс можна працягнуць.

Такіх людзей можна з гонарам узносіць на самы высокі п’едэстал за высакароднасць, прыстойнасць і спагаду, душэўную дабрыню і падтрымку.

Толькі гэтыя складнікі стануць светлымі промнямі штодзённага сонца, не дадуць прарасці моцным караням пустазелля на ніве чалавечнасці, заглушыць усялякі чартапалох нашага жыцця.

Ніна БУРКО,

старшыня Бярэзінскай РА ГА «БелТІ»

Комментарии

Авторизуйтесь для комментирования

К сожалению, мы обязаны идентифицировать Вас, чтобы разрешить публиковать отзыв.

С 1 декабря 2018 г. вступил в силу новый закон о СМИ. Теперь интернет-ресурсы Беларуси обязаны идентифицировать комментаторов с привязкой к номеру телефона. Пожалуйста, свяжитесь с нами, и мы зарегистируем для вас персональный аккаунт на нашем сайте.